รศ.ดร.ดวงพรรณ: เบื้องหลัง Cold Chain Logistics ไทย สู่มาตรฐาน CET (57 ตัวอักษร)

ถ้าคุณทำงานในวงการ Healthcare — ไม่ว่าคุณจะเป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาล ผู้จัดการห้องปฏิบัติการ หรือผู้บริหารบริษัทยา — คุณน่าจะเคยได้ยินคำว่า Cold Chain Logistics มาบ้าง แต่คุณรู้หรือไม่ว่าเบื้องหลังระบบ Cold Chain ที่โรงพยาบาลและบริษัทโลจิสติกส์ทั่วประเทศใช้กันอยู่ทุกวันนี้ มีผู้หญิงคนหนึ่งที่เป็น "สถาปนิก" ผู้ออกแบบโครงสร้างทั้งหมด

รองศาสตราจารย์ ดร.ดวงพรรณ กริชชาญชัย (Assoc. Prof. Dr. Duangpun Kritchanchai) หัวหน้าศูนย์การจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทานสุขภาพ หรือ LogHealth คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล — คือบุคคลที่อยู่ในวงการนี้มากว่า 15 ปี และเป็นผู้อยู่เบื้องหลังระบบ Cold Chain ระดับประเทศ ตั้งแต่การขนส่งวัคซีน COVID-19 ไปจนถึงแพลตฟอร์มบริหารคลังยาที่ใช้จริงในโรงพยาบาลชุมชน

ที่ CET เรามองว่างานของ รศ.ดร.ดวงพรรณ คือ "รากฐานทางวิชาการ" ที่ทำให้การขนส่งตัวอย่างเลือดและเวชภัณฑ์ควบคุมอุณหภูมิมีมาตรฐานที่จับต้องได้ — และบทความนี้จะพาคุณไปรู้จักเธอให้มากขึ้น

จากวิศวกรอุตสาหการ สู่ผู้นำด้าน Healthcare Logistics ระดับประเทศ

รศ.ดร.ดวงพรรณ จบปริญญาตรีวิศวกรรมอุตสาหการจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (KMUTT) และปริญญาโท-เอกด้าน Manufacturing Engineering & Operations Management จาก University of Nottingham สหราชอาณาจักร

แทนที่จะเลือกเส้นทางในอุตสาหกรรมการผลิตเหมือนวิศวกรส่วนใหญ่ — เธอกลับตัดสินใจนำความรู้ด้าน Operations Management และ Supply Chain มาประยุกต์ใช้กับ "ระบบสาธารณสุข" ก่อตั้ง LogHealth ขึ้นในปี 2011 ด้วยวิสัยทัศน์ "Excellence in Healthcare Logistics"

ปัจจุบันเธอมีผลงานวิจัยมากกว่า 61 ชิ้น และถูกอ้างอิงกว่า 803 ครั้งในระดับนานาชาติ — สะท้อนให้เห็นว่าเธอไม่ใช่แค่นักวิชาการในหอคอยงาช้าง แต่คือผู้สร้าง "ความรู้ที่ใช้ได้จริง" ในระบบสาธารณสุข

ทำไม LogHealth ถึงสำคัญกับวงการ Healthcare Logistics ไทย

LogHealth ไม่ได้เป็นแค่ศูนย์วิจัย แต่ทำหน้าที่ครอบคลุมทั้ง:

• งานวิจัยด้าน Healthcare Supply Chain

• ที่ปรึกษาธุรกิจให้กับโรงพยาบาลและบริษัทยา

• บริการตรวจประเมิน (Organization Healthcheck) ด้านโลจิสติกส์สุขภาพ

• การฝึกอบรมบุคลากรด้าน Cold Chain และ Supply Chain

พันธมิตรของ LogHealth ครอบคลุมทั้งภาครัฐ — กระทรวงสาธารณสุข, องค์การเภสัชกรรม (GPO), WHO ประเทศไทย — และเอกชนชั้นนำ นี่คือศูนย์กลางความรู้ที่ขับเคลื่อนมาตรฐาน Healthcare Logistics ของประเทศ

Cold Chain ระดับประเทศ: จากวัคซีน COVID-19 ถึงตัวอย่างเลือด

ระบบติดตาม Cold Chain วัคซีน COVID-19 — จุดเปลี่ยนประวัติศาสตร์โลจิสติกส์สุขภาพไทย

ในปี 2021 รศ.ดร.ดวงพรรณ เป็นหัวหน้าโครงการ "ระบบติดตามตรวจสอบย้อนกลับโซ่ความเย็นวัคซีน COVID-19" ซึ่งได้รับทุนจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) โดยทำงานร่วมกับคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี และศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กระทรวงสาธารณสุข

เป้าหมายของโครงการคือการสร้างแพลตฟอร์มระดับประเทศที่สามารถควบคุมอุณหภูมิตลอดเส้นทางการขนส่งวัคซีน — ตั้งแต่ผู้ผลิตจนถึงโรงพยาบาลปลายทาง — ด้วยระบบติดตามแบบ Real-time

รศ.ดร.ดวงพรรณ เคยกล่าวไว้ว่า:

"ระบบการจัดการโลจิสติกส์โซ่อุปทานความเย็น จึงเป็นหลักการสำคัญในการเข้ามาช่วยพัฒนา ออกแบบ การขนส่งและระบบติดตามตรวจสอบย้อนกลับโซ่ความเย็นวัคซีนที่สามารถควบคุมอุณหภูมิตลอดระยะเวลาการขนส่ง"

โครงการนี้พิสูจน์ให้เห็นว่าประเทศไทยมีศักยภาพในการสร้างระบบ Cold Chain Tracking ระดับประเทศได้จริง — และวางรากฐานให้กับทุกบริการขนส่งแบบควบคุมอุณหภูมิที่เกิดขึ้นตามมา

PCoC: เมื่อระบบบริหารคลังยาเปลี่ยนชีวิตคนในชนบท

ในปี 2024 ทีม LogHealth ประสบความสำเร็จในการพัฒนาแพลตฟอร์ม Primary Care on Cloud (PCoC) — ระบบบริหารคลังยาที่เชื่อมต่อระหว่างโรงพยาบาลแม่ข่ายกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.)

โครงการนำร่องเกิดขึ้นที่โรงพยาบาลคูเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ โดยมีไปรษณีย์ไทยเป็นพันธมิตรด้านโลจิสติกส์

รศ.ดร.ดวงพรรณ อธิบายแนวคิดของ PCoC ว่า:

"PCoC platform allows the parent hospital to manage drug inventory and supplies in children hospitals. If any drug runs out of stock, it can be replenished and distributed. In the future, this platform will also support the delivery of drugs and medical supplies to patients' homes."

ความสำเร็จของ PCoC แสดงให้เห็นว่า Supply Chain ที่ออกแบบอย่างดีสามารถลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงยาและเวชภัณฑ์ระหว่างเมืองใหญ่กับชนบทได้จริง

ทำไมระบบที่ LogHealth ออกแบบถึงสำคัญกับธุรกิจ Healthcare ของคุณ

งานของ รศ.ดร.ดวงพรรณ และ LogHealth มีผลกระทบโดยตรงต่อทุกคนที่อยู่ในวงการ Healthcare — ไม่ว่าคุณจะเป็นโรงพยาบาล แล็บ หรือบริษัทยา:

1. Patient Safety: Cold Chain ที่ล้มเหลวทำให้วัคซีนเสื่อมสภาพ ยาหมดอายุ ตัวอย่างเลือดเสียหาย — นำไปสู่การวินิจฉัยผิดพลาดและการรักษาที่ล่าช้า ระบบ Temperature Monitoring และ Traceability ที่ LogHealth ออกแบบ คือเกราะป้องกันความเสี่ยงเหล่านี้

1. Health Equity: PCoC แก้ปัญหาโรงพยาบาลชุมชนขาดยา ด้วยการเชื่อมต่อระหว่างโรงพยาบาลแม่ข่ายในเมืองใหญ่กับ รพ.สต. ในพื้นที่ห่างไกล — ทำให้ผู้ป่วยในชนบทเข้าถึงยาและเวชภัณฑ์ได้เท่าเทียมกับคนในเมือง

1. Operational Efficiency: งานวิจัยและระบบที่ LogHealth พัฒนา ช่วยลดต้นทุนโลจิสติกส์ของโรงพยาบาล — ต้นทุนที่ลดลงสามารถนำไปใช้ในการดูแลผู้ป่วยได้มากขึ้น

CET กับ LogHealth: เมื่อมาตรฐานระดับประเทศถูกนำมาใช้จริงทุกวัน

CET Marketing & Distribution ให้บริการ ขนส่งตัวอย่างเลือด (Blood Sample Transport with Chain of Custody) ภายใต้มาตรฐานสากล GSDP และ ISO 9001:2015 — และหลักการที่เราใช้ทุกวันนี้ สร้างขึ้นบนรากฐานที่ LogHealth วางไว้ตลอด 15 ปี

นี่คือการเชื่อมโยงระหว่างมาตรฐานของ LogHealth และการปฏิบัติงานจริงของ CET:

Cold Chain Standards → Temperature Control ของ CET

งานวิจัยของ รศ.ดร.ดวงพรรณ ด้านคุณภาพการขนส่งยาแบบควบคุมอุณหภูมิสู่โรงพยาบาลไทย — คือ foundation ที่ CET ใช้ในการออกแบบ SOP และ Cold Chain Handling Protocol โดย CET ขนส่งตัวอย่างเลือดที่ 2-8°C, 15-25°C และ -20°C ด้วยอัตราการควบคุมอุณหภูมิผิดพลาดเพียง 0.01% ต่อปี

Traceability Platform → Chain of Custody ของ CET

ระบบติดตามสอบย้อนกลับวัคซีนระดับประเทศของ LogHealth — คือแนวคิดเดียวกับที่ CET ใช้ในบริการ Chain of Custody ติดตามตัวอย่างเลือดทุกขั้นตอน ตั้งแต่จุดเก็บตัวอย่างจนถึงห้องปฏิบัติการ

Last-Mile Logistics → เครือข่ายขนส่งของ CET

โมเดล PCoC ที่เชื่อม รพ.แม่ข่าย กับ รพ.สต. — แสดงให้เห็นว่าการขนส่ง Cold Chain เชิงรุกสามารถทำงานได้จริงในประเทศไทย CET ใช้หลักการเดียวกันในการเชื่อมต่อโรงพยาบาลกับ Central Lab ด้วย Cold Chain Last-Mile Delivery ทั่วกรุงเทพฯ และปริมณฑล

Training & SOP → ระบบอบรมพนักงานของ CET

LogHealth ให้บริการฝึกอบรมและตรวจประเมินด้าน Healthcare Logistics — CET ลงทุนในการอบรมพนักงานด้าน Cold Chain Handling อย่างต่อเนื่องเพื่อให้มั่นใจว่าทุกตัวอย่างเลือดได้รับการดูแลตามมาตรฐาน

สำหรับผู้บริหารโรงพยาบาลหรือหัวหน้าห้องปฏิบัติการที่กำลังมองหาพาร์ทเนอร์ด้านการขนส่งตัวอย่างเลือด — การเลือก CET ไม่ใช่แค่การเลือก "ผู้ให้บริการขนส่ง" แต่คือการเลือกพาร์ทเนอร์ที่เข้าใจ Healthcare Logistics Ecosystem ของประเทศไทย และปฏิบัติงานตามมาตรฐานที่ LogHealth วางรากฐานไว้

สิ่งที่เราเรียนรู้ได้จากเส้นทาง 15 ปีของ LogHealth

เรื่องราวของ รศ.ดร.ดวงพรรณ และ LogHealth สอนเราว่า Healthcare Logistics ที่ดีไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ — มันถูกออกแบบ ทดสอบ และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง:

• ระบบ Cold Chain ไม่ใช่แค่ "รถตู้เย็น" — มันคือ Infrastructure ทั้งระบบที่ประกอบด้วย Temperature Monitoring, Traceability, SOP, และการฝึกอบรมบุคลากร

• เทคโนโลยีที่เหมาะสมสามารถลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงยา — PCoC พิสูจน์ให้เห็นว่าโรงพยาบาลชุมชนไม่จำเป็นต้องขาดยาอีกต่อไป

• การลงทุนใน Healthcare Logistics คือการลงทุนใน Patient Safety — ทุกองศาที่ควบคุมได้ ทุกตัวอย่างที่ติดตามได้ คือชีวิตผู้ป่วยที่ปลอดภัยขึ้น

ที่ CET เราเชื่อในหลักการเดียวกัน — และเราภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของ Ecosystem นี้

ติดต่อเรา